Human Rights Now! – Muziek als wapen voor gerechtigheid
Op 2 september 1988 ging in het Londense Wembley Stadium een van de meest ambitieuze rocktours uit de geschiedenis van start: Human Rights Now!, een wereldwijde concertreeks ter ere van het veertigjarig bestaan van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Onder leiding van vijf invloedrijke artiesten—Bruce Springsteen, Sting, Peter Gabriel, Tracy Chapman en Youssou N’Dour—trok de tour in zes weken langs twintig steden verspreid over vijf continenten. De opbrengsten en aandacht kwamen ten goede aan Amnesty International, dat met deze campagne niet primair geld wilde inzamelen, maar vooral bewustwording en betrokkenheid wilde vergroten.
Een coalitie van stemmen
De hoofdacts van de tour vormden een unieke muzikale alliantie. Bruce Springsteen bracht zijn E Street Band mee, Sting mengde rock met wereldmuziek, Peter Gabriel voegde zijn experimentele en politiek geladen geluid toe, Tracy Chapman bracht haar sobere maar krachtige folkstem, en Youssou N’Dour vertegenwoordigde de Afrikaanse muziek met zijn Senegalese roots. Samen gaven zij een stem aan de strijd voor vrijheid en rechtvaardigheid.
Stadions als podia voor verandering
De tour deed enkele van de grootste stadions ter wereld aan. In Barcelona stroomden 90.000 mensen samen in Camp Nou. In Boedapest vulde het Népstadion zich met 80.000 bezoekers, terwijl in Philadelphia het JFK Stadion 78.000 fans verwelkomde. Buenos Aires’ River Plate Stadion en het Nationale Sportstadion van Harare ontvingen elk 75.000 mensen. In totaal bezochten meer dan een miljoen mensen de concerten. Naast de hoofdacts traden in elk land ook lokale artiesten op, wat zorgde voor culturele diversiteit en regionale betrokkenheid.
Meer dan muziek: een podium voor verhalen
Wat deze tour onderscheidde van andere grootschalige muziekevenementen zoals Live Aid, was de nadruk op educatie en activisme. Amnesty gebruikte de tour niet in de eerste plaats om geld in te zamelen, maar om mensen wereldwijd bewust te maken van hun rechten. Op elk podium spraken mensenrechtenactivisten en voormalige politieke gevangenen over hun ervaringen. Sonny Venkatrathnam uit Zuid-Afrika leidde deze delegatie. Bezoekers kregen de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens mee in hun eigen taal en konden zich ter plekke aansluiten bij de wereldwijde beweging. In totaal werden 1,2 miljoen exemplaren van de verklaring verspreid en honderdduizenden handtekeningen verzameld.
Een blijvende erfenis
De tour werd mede mogelijk gemaakt door een subsidie van de Reebok Foundation en was het tweede grote project in een reeks van Amnesty-concerten tussen 1986 en 1998. Human Rights Now! betekende een keerpunt: het verdriedubbelde het ledenaantal van Amnesty International wereldwijd en vestigde de organisatie als een mondiale speler in de strijd voor mensenrechten.
Meer dan drie decennia later wordt de tour nog steeds gezien als een voorbeeld van hoe muziek, idealisme en internationale samenwerking samen een krachtig signaal kunnen afgeven. Het was geen liefdadigheidsevenement, maar een campagne voor vrijheid—een muzikale mars voor gerechtigheid die zijn weerklank nog altijd vindt in de harten van miljoenen.