Bill Haley (1925–1981): De man die rock-’n-roll zijn eerste wereldwijde stem gaf

Bill Haley wordt vaak omschreven als de muzikant die rock-’n-roll voor het eerst naar een massapubliek bracht. Waar Elvis Presley later het gezicht van het genre werd, was Haley degene die de deur opende. Zijn muziek gaf jongeren in de jaren vijftig een nieuwe identiteit, een gevoel van vrijheid en een ritme dat de wereld nog niet eerder had gehoord. Toen hij in 1981 overleed, verloor de muziekwereld een pionier die de fundamenten legde voor de moderne popcultuur.

Bill Haley werd geboren op 6 juli 1925 in Highland Park, Michigan. Zijn ouders waren beiden muzikaal, waardoor hij al vroeg in aanraking kwam met instrumenten en melodieën. Een mislukte oogoperatie op jonge leeftijd zorgde ervoor dat hij aan één oog vrijwel blind werd. Dit maakte hem verlegen, maar het bracht hem ook dichter bij de muziek, die voor hem een veilige en creatieve uitlaatklep werd. Hij begon zijn carrière in de countrymuziek, maar merkte al snel dat het publiek enthousiast reageerde wanneer hij elementen van rhythm-and-blues toevoegde. Dat experimenteren leidde uiteindelijk tot een nieuw geluid dat de basis zou vormen voor rock-’n-roll.

In 1952 richtte hij Bill Haley & His Comets op, een band die bekend zou worden om zijn energieke optredens en vernieuwende stijl. Hun eerste successen kwamen snel. Crazy Man, Crazy uit 1953 werd een van de eerste rock-’n-rollnummers die de Amerikaanse hitlijsten bereikte. Daarna volgden nummers als Shake, Rattle and Roll en Dim, Dim the Lights. Maar het was Rock Around the Clock dat de wereld voorgoed zou veranderen.

Rock Around the Clock werd in 1954 opgenomen, maar brak pas echt door toen het in 1955 werd gebruikt in de film Blackboard Jungle. De combinatie van tienerrebellie en Haley’s opzwepende ritme sloeg in als een bom. Het nummer werd een nummer 1-hit in de Verenigde Staten en groeide uit tot een wereldwijd fenomeen. Het wordt vaak gezien als het eerste rock-’n-rollnummer dat wereldwijd doorbrak en wordt nog steeds beschouwd als een van de belangrijkste liedjes uit de muziekgeschiedenis.

Ook in Nederland had Bill Haley een grote schare fans. Zijn optredens werden enthousiast ontvangen en zijn muziek vond snel zijn weg naar radio, jukeboxen en danszalen. Zijn grootste hit in Nederland was, net als in de rest van de wereld, Rock Around the Clock. Het nummer werd hier een evergreen en is tot op de dag van vandaag een van de meest herkenbare rock-’n-rollklassiekers. Het is het lied waarmee Haley in Nederland het meest wordt geassocieerd en dat generaties heeft laten swingen.

Bill Haley & His Comets toerden intensief, vooral buiten de Verenigde Staten. Ze traden op in Europa, Zuid-Amerika, Australië en Mexico. In veel landen waren zij de eerste rock-’n-rollband die live te zien was, wat hun invloed enorm vergrootte. Haley’s stijl, een mix van country, swing en rhythm-and-blues, vormde de blauwdruk voor talloze artiesten die na hem kwamen.

In de jaren zestig nam zijn populariteit in de Verenigde Staten af door de opkomst van nieuwe artiesten en de Britse invasie met bands als The Beatles. Toch bleef hij internationaal geliefd en bleef hij optreden. In de jaren zeventig verhuisde hij naar Mexico, waar hij een grote fanbase had en waar hij bleef optreden en muziek opnemen, ondanks dat zijn gezondheid langzaam achteruitging.

Bill Haley overleed op 9 februari 1981 in Harlingen, Texas. De officiële doodsoorzaak was een hersenbloeding. Hij werd slechts 55 jaar oud. Zijn overlijden leidde wereldwijd tot eerbetonen en herinneringen aan zijn pioniersrol. Veel artiesten erkenden dat zonder Haley’s vroege werk de rock-’n-roll nooit zo snel of zo krachtig had kunnen doorbreken.

Zijn nalatenschap is enorm. Hij bracht rock-’n-roll naar een wereldwijd publiek, inspireerde generaties muzikanten en legde de basis voor de moderne popcultuur. Hoewel hij soms wordt overschaduwd door artiesten die later kwamen, blijft Bill Haley de man die de lont aanstak. Rock Around the Clock blijft zijn grootste hit, ook in Nederland, en vormt een tijdloos monument voor zijn talent en zijn invloed.