Born on the Bayou van Creedence Clearwater Revival — de B-kant van Proud Mary

De geboorte van de swamp rock

In de rubriek “Verborgen Parels” duiken we dit keer in een van de meest sfeervolle rocktracks aller tijden. In de popgeschiedenis zijn er weinig bands die zo synoniem staan met de broeierige, lome sfeer van de Amerikaanse Zuidelijke staten als Creedence Clearwater Revival (CCR). Toch lag de oorsprong van hun kenmerkende swamp rock duizenden kilometers verwijderd van de moerassen van Louisiana. Frontman en songwriter John Fogerty schreef de klassieker “Born on the Bayou” begin 1969 in zijn kale appartement in Berkeley, Californië. Fogerty had op dat moment nog nooit een voet in een echt bayou-moeras gezet. Hij putte zijn inspiratie uit encyclopedieën, gospelmuziek en een diepe fascinatie voor de mythe van het diepe Zuiden. Starend naar zijn kale muren visualiseerde hij een snikhete vierde juli, honden die blaffen in de nacht en het jagen op een ‘hoodoo’ – een mystieke, ongrijpbare verschijning. Muzikaal gezien ontstond het nummer tijdens een jamsessie waarbij de band experimenteerde met hun gloednieuwe Kustom-versterkers. Fogerty sloeg een E7-akkoord aan met een zompige vibrato en schreeuwde rauwe klanken in de microfoon. Het bleek de ultieme blauwdruk voor een van de meest atmosferische rocknummers aller tijden.

De strijd om de A-kant

Toen Creedence Clearwater Revival aan het einde van 1968 hun legendarische tweede studioalbum Bayou Country opnam, moest er ook een single worden gekozen om de plaat te promoten. Voor de bandleden was het aanvankelijk klip-en-klaar: “Born on the Bayou” moest de A-kant worden. Het nummer had immers de perfecte groove en vette attitude om de nieuwe sound van CCR aan de wereld te presenteren. Platenlabel Fantasy Records en de Amerikaanse radiostations zagen dat echter anders. Zij kozen er resoluut voor om “Proud Mary” naar voren te schuiven als de belangrijkste track van de single. Dit besluit leidde tot de nodige frustratie binnen de band. Vooral drummer Doug ‘Cosmo’ Clifford maakte er geen geheim van dat hij zwaar teleurgesteld was over deze beslissing. Clifford noemde “Born on the Bayou” destijds en nog altijd zijn absolute favoriete Creedence-nummer. Hij vond “Proud Mary” in eerste instantie zelfs helemaal niet zo sterk en was gefrustreerd dat zijn favoriete, vuige track naar de achtergrond werd verbannen. “Het was smerig en gemeen, en ik was echt teleurgesteld toen de single werd omgedraaid,” aldus Clifford, die pas decennia later toegaf dat hij “Proud Mary” uiteindelijk toch ook had leren waarderen.

De B-kant versus de A-kant in de hitlijsten

De keuze van het platenlabel bleek commercieel gezien een schot in de roos, al liet het “Born on the Bayou” aanvankelijk in de schaduw van de verkoopcijfers staan. De A-kant “Proud Mary” groeide in het voorjaar van 1969 uit tot een gigantisch mondiaal succes. In maart van dat jaar bereikte de song de tweede plaats in de Amerikaanse Billboard Hot 100, een positie die het nummer drie weken lang vasthield. Het was de eerste van maar liefst vijf singles waarmee CCR strandde op de felbegeerde nummer twee-positie. Omdat de radiozenders destijds massaal de A-kant draaiden, kreeg “Born on the Bayou” als officiële B-kant geen eigen, volwaardige notering in de belangrijkste singlelijsten. Toch deed de B-kant op de langere termijn nauwelijks onder voor zijn illustere voorganger. Terwijl “Proud Mary” de hitparades domineerde, werd “Born on the Bayou” al snel omarmd door de opkomende FM-radiostations, die liever ruwere albumtracks draaiden dan gepolijste hitsingles. Het nummer groeide uit tot een onmisbaar fundament van de underground rockscene en bewees dat een B-kant een net zo grote culturele impact kan hebben als een hitgevoelige A-kant.

Een onsterfelijke status en live-energie

Hoewel “Born on the Bayou” de hitlijsten niet stormenderhand veroverde, is het nummer in de loop der jaren uitgegroeid tot de ultieme favoriet van de echte rockliefhebber. Het was niet voor niets het openingsnummer van de legendarische set die CCR speelde op het Woodstock-festival in de vroege ochtend van 17 augustus 1969. In de modder en duisternis van de vroege ochtenduren zette de band met dit nummer meteen de toon voor een zinderend optreden. De live-reputatie van de track trok ook de aandacht van andere grootheden uit de muziekwereld. Zo brachten talloze artiesten een eerbetoon aan het nummer met indrukwekkende covers. Onder meer de Foo Fighters speelden een ronkende versie van het nummer tijdens het benefietconcert “Shelter from the Storm” na de verwoestingen van orkaan Katrina in 2005 – een passend eerbetoon aan de regio waar het nummer over zingt. Vandaag de dag geldt “Born on the Bayou” niet langer als een simpel B-kantje, maar als een absolute hoeksteen van de klassieke rock. Het is het perfecte bewijs dat de mooiste parels soms verborgen liggen op de achterkant van een vinylsingle.