Dire Straits – Sultans of Swing

Een onverwachte gitaarlegende uit 1978

Het is 1978 wanneer de Nederlandse huiskamers worden overspoeld door de vertrouwde klanken van de “Alle 13 Goed”-reeks. Op deel 14 van deze iconische verzamel-LP-serie, uitgebracht door Radio Veronica, staat een nummer dat op het eerste gezicht uit de toon valt tussen de destijds gangbare disco- en pophits. Het is “Sultans of Swing”, het debuut van de Britse band Dire Straits. Met zijn heldere, bijna minimalistische gitaarwerk en het onderkoelde stemgeluid van Mark Knopfler, markeerde dit nummer het begin van een tijdperk waarin de gitaarsolo weer in ere werd hersteld, ver weg van de elektronische invloeden die de hitlijsten in die periode domineerden.

Het ontstaan van een nederig meesterwerk

De geschiedenis van “Sultans of Swing” begint echter al voor het grote succes. Mark Knopfler schreef het nummer in een periode waarin hij werkzaam was als docent en in zijn vrije tijd in goedkope pubs optrad. Geïnspireerd door een optreden van een jazzband in een vrijwel lege pub in Zuid-Londen, schreef hij het nummer over een groep muzikanten die zichzelf de ‘Sultans of Swing’ noemden. Ironisch genoeg, want ondanks hun grootse naam speelden ze voor een publiek dat nauwelijks aandacht had voor hun muzikale kunde. Knopfler verwerkte dit contrast in de tekst, ondersteund door een kenmerkende ‘clean’ gitaarsound die hij creëerde door zijn Fender Stratocaster met zijn vingers te bespelen in plaats van met een plectrum.

De weg naar de hitlijsten

Hoewel de band in 1977 al een demo opnam, duurde het even voordat de wereld het potentieel van het nummer inzag. Het was pas toen de demo werd gedraaid op BBC Radio London door de invloedrijke dj Charlie Gillett dat het balletje begon te rollen. De ongedwongen sfeer en het vakmanschap van de band vielen op in een tijd waarin punk de boventoon voerde. Toen “Sultans of Swing” in 1978 op “Alle 13 Goed” deel 14 verscheen, was het voor veel Nederlandse luisteraars de eerste kennismaking met de band. Het nummer bereikte in diverse landen de top van de hitlijsten en legde de basis voor het gelijknamige debuutalbum, dat inmiddels geldt als een van de meest gewaardeerde rockalbums aller tijden.

Status en erfenis van de Sultans

Vandaag de dag wordt “Sultans of Swing” beschouwd als een tijdloze klassieker die de tand des tijds moeiteloos heeft doorstaan. In tegenstelling tot veel andere hits uit 1978, klinkt de track nog steeds fris en relevant. Het nummer heeft een bijna mythische status verworven onder gitaristen, die het vaak zien als een oefening in beheersing en techniek. De solo aan het einde van het nummer, die in de loop der jaren tijdens concerten steeds verder werd uitgebouwd, is een staaltje gitaarspel dat door critici en fans vaak wordt genoemd als een van de beste solo’s in de popgeschiedenis. Het succes van dit debuut effende het pad voor het latere meesterwerk “Brothers in Arms” en verankerde Dire Straits voor altijd in het collectieve geheugen.

Geen cover maar een icoon

Interessant genoeg is “Sultans of Swing” een nummer dat zelden succesvol gecoverd is, simpelweg omdat de unieke vingervlugheid en de specifieke toon van Knopfler zo bepalend zijn voor de identiteit van het nummer. Menig muzikant heeft zich eraan gewaagd, maar de essentie van het origineel blijft onbereikbaar. Dat de track destijds een plek kreeg op een verzamelplaat als “Alle 13 Goed” onderstreept hoe breed de acceptatie van de band was; Dire Straits oversteeg de grenzen van genres en trok zowel rockliefhebbers als het algemene radiopubliek aan. Bijna vijf decennia later blijft het nummer een bewijs dat een sterke compositie, eerlijk vakmanschap en een eigenzinnig geluid altijd hun weg naar de top zullen vinden.