You Ain’t Going Nowhere van Byrds — wel de Tipparade, nooit de Top 40

Een Dylan-nummer dat nog niemand kende

Op 2 april 1968 brachten The Byrds "You Ain't Going Nowhere" uit op single. Het was de allereerste officiële uitgave van het nummer. Bob Dylan had het een jaar eerder geschreven en opgenomen tijdens de sessies die later bekend werden als The Basement Tapes, maar zelf had hij het nog niet uitgebracht. In Nederland verscheen de single bij CBS (catalogusnummer 3411). Het nummer haalde de Tipparade, het voorportaal van de Top 40, maar kwam nooit verder. Dat is opvallend, want The Byrds waren hier geen onbekenden. Tussen 1965 en 1967 scoorden ze negen Top 40-hits, met "Mr. Tambourine Man" (nummer 3) als grootste.

Een band in verbouwing

Begin 1968 was er weinig over van de groep die drie jaar eerder de folkrock op de kaart had gezet. Gene Clark was al in 1966 vertrokken, en eind 1967 werden David Crosby en drummer Michael Clarke ontslagen. Alleen Roger McGuinn en Chris Hillman bleven over. Zij haalden drummer Kevin Kelley erbij, een neef van Hillman, en in februari 1968 de 21-jarige Gram Parsons. Parsons had een uitgesproken visie: hij wilde traditionele country en rock samenbrengen. Hij kreeg zijn zin. In maart 1968 trok de band naar Nashville om op te nemen, met ervaren sessiemuzikanten zoals pedal steel-gitarist Lloyd Green.

Country in plaats van psychedelica

"You Ain't Going Nowhere" kwam uit die Nashville-sessies en was de voorbode van het album Sweetheart of the Rodeo, dat eind augustus 1968 verscheen. The Byrds stonden bekend om rinkelende twaalfsnarige gitaren en zweverige samenzang in nummers als "Eight Miles High". Nu klonk er een ontspannen countrynummer met de pedal steel van Lloyd Green op de voorgrond. Op de B-kant stond "Artificial Energy", een nummer uit de vorige, psychedelische periode van de band. Zo stonden twee werelden op één single.

Waarom het bij de Tipparade bleef

Een harde verklaring voor het uitblijven van een Top 40-notering is er niet, maar een paar dingen vallen op. Het nummer was nergens een grote hit. In Amerika bleef het steken rond de 75e plaats van de Billboard Hot 100, in Engeland kwam het tot nummer 45. De overstap naar country was ook voor veel fans van het eerste uur even wennen. Sweetheart of the Rodeo verkocht in Amerika matig en haalde in Engeland de albumlijst niet. Bovendien waren de Nederlandse hoogtijdagen van de band voorbij: na 1967 duurde het tot het begin van de jaren zeventig voordat The Byrds weer in de Top 40 stonden. Dat de single wel de Tipparade bereikte, laat zien dat er belangstelling was, maar die was te klein voor de stap naar de echte lijst.

Dylans knipoog naar McGuinn

In 1971 nam Dylan zelf een nieuwe versie op voor Bob Dylan's Greatest Hits Vol. II. Daarin noemt hij McGuinn bij naam, een plagerige reactie op het feit dat McGuinn in 1968 een regel uit de tekst had veranderd. De oorspronkelijke opname uit 1967 kwam pas in 1975 uit, op The Basement Tapes. Joan Baez was hem toen al voor: zij zette het nummer in 1968 op Any Day Now, haar album met alleen maar Dylan-nummers.

Van Tipparade-plaat tot countryrockklassieker

Wat in 1968 geen hit werd, groeide uit tot een sleutelnummer. Sweetheart of the Rodeo geldt als het eerste album dat algemeen als countryrock wordt erkend, en als blauwdruk voor het genre in de jaren zeventig. Parsons en Hillman gingen na hun vertrek verder met The Flying Burrito Brothers. Het nummer zelf werd gecoverd door onder anderen Earl Scruggs, Maria Muldaur, Counting Crows en Noel Gallagher. In 1989 namen McGuinn en Hillman het opnieuw op, en die versie haalde de 6e plaats in de Amerikaanse countrylijst. Eenentwintig jaar na de Tipparade werd "You Ain't Going Nowhere" zo alsnog een hit.