25 Uur Chaos: Hoe Eén Nacht de Stad Veranderde
Op 13 juli 1977, tijdens een zwoele zomeravond, wordt New York plotseling gehuld in volledige duisternis. Een massale stroomstoring legt de stad ruim 25 uur lam. Geen licht, geen verkeer, geen airco – en vooral: geen veiligheid. De oorzaak blijkt een samenloop van blikseminslagen en technische mankementen bij energiebedrijf Con Edison. Maar wat volgt is méér dan een simpele blackout.
De stad is op dat moment al een kruitvat. Armoede, werkloosheid, sociale spanningen en de dreiging van de beruchte Son of Sam-moorden zorgen voor een broeierige sfeer. Binnen enkele uren na het uitvallen van de stroom slaan de vlammen letterlijk en figuurlijk uit. In wijken als Bushwick, Crown Heights en delen van de Bronx worden winkels geplunderd, branden gesticht en straten in chaos gestort. De politie, geteisterd door bezuinigingen, staat machteloos toe te kijken. Ramen sneuvelen, televisies en stereotorens worden de stoep op gesleept, terwijl alarminstallaties buiten werking zijn.
Deze nacht inspireert later een opvallende disco-single van The Trammps: “The Night the Lights Went Out in New York City.” De tekst is speels, dubbelzinnig en verwijst ondeugend naar de duistere uren waarin de lichten uitgingen en harten aangingen: “Don’t you know that I was making love…” Het nummer verschijnt op hun album The Trammps III, uitgebracht in 1977.Toch laat niet iedereen zich meeslepen door de hysterie. In appartementen, op dakterrassen en trappenhuizen zoeken mensen elkaar op. Er ontstaat een bijzonder soort verbondenheid: warmte, gezelschap, troost – en volgens sommige verhalen ook liefde.
Een hardnekkig gerucht volgt: precies negen maanden later zou er een geboortegolf zijn geregistreerd in New York. Media smullen van het idee dat de blackout niet alleen chaos bracht, maar ook een golf van liefde. Maar de feiten vertellen een ander verhaal – studies tonen aan dat er géén statistisch significante stijging in geboortes was rond april 1978. Zoals wel vaker is dit een voorbeeld van hoe mythes ontstaan in tijden van rampspoed: als een menselijke poging om betekenis te geven aan het onverwachte.
De stroomstoring van 1977 blijft daardoor méér dan een historisch feit. Het is een verhaal over licht en duisternis – niet alleen in de stad, maar ook in de samenleving en in de mens zelf.