Procol Harum: Pioniers van de Progressieve Rock

1967 het jaar van Procol Harum

Procol Harum was een invloedrijke Britse rockband die in 1967 werd opgericht in Southend-on-Sea. De groep staat bekend als een van de grondleggers van de progressieve rock, dankzij hun unieke mengvorm van rock, klassieke muziek en barokpop. Hun karakteristieke geluid werd gedragen door het rijke Hammondorgel en poëtische, vaak raadselachtige teksten.

Ontstaan en Doorbraak

De band ontstond uit de samenwerking tussen zanger/pianist Gary Brooker en tekstschrijver Keith Reid. Nadat hun gezamenlijke composities niet door andere artiesten werden opgepikt, besloten ze deze zelf uit te voeren. Dit leidde tot de oprichting van Procol Harum in het voorjaar van 1967.

Hun debuutsingle, A Whiter Shade of Pale, verscheen in mei van dat jaar en werd een wereldwijde sensatie. De melancholische orgelmelodie van Matthew Fisher, geïnspireerd door Johann Sebastian Bach, en de mysterieuze tekst van Reid gaven het nummer een tijdloze allure. Het bereikte de hoogste regionen van de hitlijsten in tal van landen en groeide uit tot een van de meest iconische songs uit de popgeschiedenis.

De Plaat ‘Homburg’ en Vroege Bezetting

Na het succes van hun debuut volgde al snel de tweede single: Homburg, uitgebracht vandaag op 29 september 1967 in de Verenigde Staten en een week eerder in het Verenigd Koninkrijk. Het nummer borduurde voort op de stijl van A Whiter Shade of Pale, met opnieuw het kenmerkende orgelspel van Fisher en introspectieve teksten van Reid. Homburg werd een groot succes, met een nummer 1-notering in Nederland en een zesde plaats in de Britse hitlijsten. De single werd ook opgenomen op de Amerikaanse versie van hun debuutalbum, wat bijdroeg aan hun internationale bekendheid.

Rond deze tijd onderging de band enkele personeelswisselingen. Gitarist Ray Royer en drummer Bobby Harrison werden vervangen door Robin Trower en B.J. Wilson. Samen met Brooker, Reid, Fisher en bassist David Knights vormden zij de klassieke bezetting die het vroege geluid van Procol Harum definieerde.

Artistieke Groei en Latere Jaren

Het debuutalbum Procol Harum verscheen in 1967 en markeerde het begin van een reeks invloedrijke platen. In de daaropvolgende jaren ontwikkelde de band zich verder richting een uitgesproken progressieve stijl. Albums als A Salty Dog (1969) en Home (1970) toonden hun muzikale ambitie en veelzijdigheid.

Hoewel leden als Fisher (vertrokken in 1969) en Trower (in 1971) de band verlieten voor soloprojecten, bleef de creatieve kern van Brooker en Reid intact. Een hoogtepunt uit deze periode was het livealbum Procol Harum Live: In Concert with the Edmonton Symphony Orchestra (1972), waarin hun muziek werd gecombineerd met een volledig symfonieorkest — een gewaagde en succesvolle zet.

Na een periode van afnemende populariteit viel de band in 1977 uiteen. In 1991 volgde een herstart met het album The Prodigal Stranger, en Procol Harum bleef sindsdien sporadisch optreden en nieuwe muziek uitbrengen. Gary Brooker bleef de drijvende kracht achter de band tot zijn overlijden in 2022. Keith Reid, die nooit op het podium stond maar wel alle teksten schreef, overleed in 2023. Hun langdurige samenwerking vormde de ruggengraat van Procol Harum en liet een blijvend artistiek erfgoed achter.

Slotbeschouwing

Procol Harum wist als een van de eerste bands rockmuziek te verrijken met literaire diepgang en klassieke invloeden. Met nummers als A Whiter Shade of Pale en Homburg vestigden ze een stijl die de weg effende voor latere progressieve rockgroepen. Hun nalatenschap leeft voort in de muziekgeschiedenis — als pioniers, als vernieuwers, en als kunstenaars die de grenzen van het genre verlegden.