Afmeldingen Eurovisie Songfestival 2026

De Grote Afwezigen in de Schaduw van de Israël-controverse

Het Eurovisie Songfestival van 2026 dreigt een van de meest verdeelde edities in de geschiedenis van het evenement te worden. Waar het festival traditioneel draait om muziek, spektakel en internationale verbroedering, wordt het dit jaar overschaduwd door politieke spanningen en morele bezwaren. De beslissing van de European Broadcasting Union (EBU) om Israël toe te laten tot de competitie heeft geleid tot een golf van protesten en boycots.

Boycot door meerdere landen

Nederland, Spanje, Ierland, Slovenië en IJsland hebben aangekondigd niet deel te nemen aan het Songfestival 2026. Hun publieke omroepen stellen dat deelname onder de huidige omstandigheden — met name vanwege de aanhoudende oorlog in Gaza en het humanitaire leed dat daaruit voortvloeit — onverenigbaar is met de waarden die het festival volgens hen zou moeten uitdragen.

Voor Nederland speelde ook de nasleep van de vorige editie een rol. Omroep AVROTROS gaf aan het vertrouwen in de EBU kwijt te zijn geraakt, onder meer door een gebrek aan transparantie en onvoldoende afstand tot politieke invloeden. Deze stap markeert een breuk in de lange traditie van Nederlandse deelname.

Waarom Israël mag deelnemen

De toelating van Israël tot het Songfestival blijft een terugkerend discussiepunt. Hoewel het land geografisch buiten Europa ligt, is de Israëlische publieke omroep KAN volwaardig lid van de EBU.

• EBU-lidmaatschap: Lidmaatschap van de EBU is de formele basis voor deelname. Israël voldoet aan deze criteria.
• Apolitiek standpunt: De EBU benadrukt dat het Songfestival een apolitiek evenement moet blijven. Uitsluiting is in het verleden alleen toegepast wanneer een omroep zelf de regels overtrad, zoals bij Rusland.
• Scheiding tussen omroepen en regeringen: De EBU maakt een strikt onderscheid tussen regeringen en publieke omroepen. Zolang een omroep onafhankelijk opereert en zich aan de regels houdt, staat deelname los van het handelen van de nationale regering.

Tijdens interne beraadslagingen stemde een meerderheid van de EBU-leden tegen een aparte stemming over uitsluiting van Israël, waarmee de deelname werd gehandhaafd.

Protest vanuit de artiestenwereld

De controverse beperkt zich niet tot omroepen en landen. De Zwitserse artiest Nemo, winnaar van de editie van 2024, heeft publiekelijk verklaard zijn trofee te zullen inleveren bij de EBU. Dit symbolische gebaar is bedoeld als protest tegen de koers van de organisatie en de beslissing om Israël toe te laten.

Internationale media hebben breed verslag gedaan van Nemo’s actie, waarbij het protest wordt gezien als een signaal dat ook binnen de artiestenwereld het draagvlak voor de huidige koers van de EBU afneemt.

Nederland kijkt toe

Hoewel AVROTROS niet deelneemt, zal het Songfestival 2026 in Nederland wel worden uitgezonden door de NOS. Dit besluit heeft geleid tot kritiek van fans en tegenstanders van Israëls deelname, die vinden dat de uitzending de morele boycot ondermijnt.

De NOS verdedigt haar keuze door te wijzen op haar publieke taak: het informeren van het Nederlandse publiek en het uitzenden van een cultureel evenement met grote maatschappelijke en internationale relevantie, los van nationale deelname.

België doet wel mee

België vormt een opvallende uitzondering binnen West-Europa. De Belgische omroepen hebben bevestigd dat zij wel deelnemen aan het Songfestival 2026. Zij stellen dat het festival voor hen een apolitiek platform blijft en dat culturele aanwezigheid juist ruimte kan bieden voor dialoog en verbinding. Volgens hen is afwezigheid niet de juiste weg.

Internationale reacties

De boycot heeft internationaal veel aandacht gekregen. Buitenlandse media zoals The Independent, Al Jazeera, France24 en DW berichten uitvoerig over de verdeeldheid binnen Europa. In hun verslaggeving wordt benadrukt dat het Songfestival, ooit een symbool van culturele eenheid, nu een strijdtoneel is geworden waar politieke en morele standpunten botsen.

Ook in Australië en de Verenigde Staten is de controverse onderwerp van discussie. ABC News Australia en PBS NewsHour wijzen erop dat de boycot een precedent schept: het festival kan niet langer volledig los worden gezien van geopolitieke realiteiten.

Conclusie

Het Eurovisie Songfestival 2026 laat zien hoe moeilijk het is geworden om kunst en politiek strikt gescheiden te houden. De boycot door meerdere landen, de aanhoudende kritiek op de EBU en het symbolische protest van de vorige winnaar onderstrepen dat het evenement zich in een existentiële crisis bevindt. De vraag blijft of het Songfestival ooit weer volledig als apolitiek kan worden gezien, of dat deze editie een blijvend keerpunt markeert in de geschiedenis van het evenement.