Joe Satriani is vandaag 70 geworden

Vandaag, 15 juli, viert Joe Satriani zijn zeventigste verjaardag. Hij werd in 1956 geboren in Westbury, Long Island, als jongste van vijf kinderen van Italiaanse immigranten. Zijn pad naar de gitaar begon niet vanzelfsprekend: als tiener was hij vooral met American football bezig, tot het nieuws op 18 september 1970 dat Jimi Hendrix was overleden. Satriani, toen veertien, besloot op staande voet te stoppen met de footballtraining en zich volledig op gitaar te storten.

Van leraar tot legende

Satriani bleek een even getalenteerd docent als leerling. Al vanaf zijn tienerjaren gaf hij les, eerst in Westbury en later, na zijn verhuizing naar Berkeley in 1978, aan een indrukwekkende reeks toekomstige sterren: Steve Vai, Kirk Hammett (Metallica), Larry LaLonde (Primus), Charlie Hunter, Alex Skolnick en Andy Timmons namen allemaal les bij hem. Dat zijn leerlingen wereldberoemd werden terwijl hijzelf nog moest doorbreken, is een van de meest genoemde anekdotes in zijn carrière.

Zijn eigen doorbraak liet nog even op zich wachten. In 1986 bracht hij, gefinancierd met een creditcard, zijn debuutalbum Not of This Earth uit. Pas het jaar daarop veranderde alles: Surfing with the Alien (1987) werd platina, bereikte de 29e plaats in de Billboard 200 en maakte van Satriani in één klap een van de meest gerespecteerde instrumentale rockgitaristen ter wereld — een status die hij sindsdien niet meer heeft afgestaan. Met meer dan tien miljoen verkochte albums geldt hij als de bestverkopende instrumentale rockgitarist aller tijden.

Vijftien Grammy-nominaties, geen enkele winst

Satriani’s vakmanschap werd veelvuldig erkend: hij ontving in totaal vijftien Grammy-nominaties, verspreid over bijna twee decennia. Opvallend genoeg won hij er niet één — daarmee heeft hij het op één na hoogste aantal Grammy-nominaties zonder overwinning van enige artiest. Zijn reputatie leed daar weinig onder. In 1988 werd hij door Mick Jagger gerekruteerd als gitarist voor diens eerste soloclubtournee, en eind 1993 sprong hij kortstondig in bij Deep Purple na het vertrek van Ritchie Blackmore. Een vast lidmaatschap sloeg hij af, omdat hij net een meerplatencontract als soloartiest had getekend.

G3 en Chickenfoot

In 1996 richtte Satriani de G3-tournee op, waarbij hij samen met steeds wisselende gitaarcollega’s — onder wie Steve Vai, John Petrucci, Yngwie Malmsteen en Robert Fripp — over de wereld toerde. Het concept groeide uit tot een van de bekendste podia voor virtuoze rockgitaristen en bracht meerdere live-albums en dvd’s voort.

Vanaf 2008 combineerde hij zijn soloactiviteiten met het gitaarwerk in de supergroep Chickenfoot, samen met Sammy Hagar, Michael Anthony en Chad Smith. Datzelfde jaar kreeg hij onverwachte aandacht toen hij Coldplay beschuldigde van plagiaat rond de melodie van “Viva la Vida” — een zaak die in 2009 door de rechter werd afgewezen.

Nog altijd actief

Ook op latere leeftijd bleef Satriani nieuw materiaal uitbrengen. Shockwave Supernova verscheen in 2015, gevolgd door What Happens Next in 2018, waarop hij samenwerkte met voormalig Deep Purple-bassist Glenn Hughes en Red Hot Chili Peppers-drummer Chad Smith. Hij blijft daarnaast regelmatig touren, zowel solo als met G3.

Een Nederlandse hitlijst-connectie

Satriani zelf heeft nooit een notering gehaald in de Nederlandse hitlijsten — zijn instrumentale gitaarwerk leende zich niet voor de radiogerichte Top 40. Toch is er een indirecte link: in 1986 zong hij achtergrondzang op het gelijknamige debuutalbum van de Australisch-Nieuw-Zeelandse band Crowded House. Op dat album stond “Don’t Dream It’s Over”, dat in 1987 tot de vijfde plaats van de Nederlandse Top 40 doordrong en dertien weken genoteerd stond — en dat nog altijd geregeld terugkeert in de jaarlijkse Top 2000.

Zeventig jaar

Op zijn zeventigste verjaardag kijkt de gitaarwereld terug op een carrière die zich moeilijk laat samenvatten in hitsingles alleen: Satriani’s grootste nalatenschap ligt evengoed in de leerlingen die hij opleidde als in de platen die hij zelf opnam. Van de tienerjongen die na Hendrix’ dood zijn voetbalschoenen aan de wilgen hing, tot de gitarist die een hele generatie rockmuzikanten mede vormde — vandaag is er alle reden om terug te blikken op zeventig jaar Joe Satriani.