Linda Ronstadt is vandaag 80 geworden: de stem die geen genre kende

Vandaag, 15 juli, viert Linda Ronstadt haar tachtigste verjaardag. Ze werd in 1946 geboren in Tucson, Arizona, als derde van vier kinderen in een familie waar muziek met de paplepel werd ingegoten. Haar vader speelde gitaar en leerde haar de Mexicaanse liedjes die hij van zijn eigen vader had meegekregen; haar moeder bespeelde de ukelele. Die vroege, tweetalige muzikale opvoeding zou decennia later terugkeren in een van haar belangrijkste artistieke keuzes.

Van folktrio naar sterrendom

Op haar achttiende verhuisde Ronstadt naar Los Angeles, waar ze met Bobby Kimmel en Kenny Edwards het folk-rocktrio The Stone Poneys vormde. De doorbraak kwam in 1967 met “Different Drum”. Twee jaar later koos ze voor een solocarrière, aanvankelijk met wisselend succes — al leverde de ballad “Long, Long Time” haar in 1971 haar eerste Grammy-nominatie op.

De echte doorbraak liet nog even op zich wachten. Met het album Heart Like a Wheel uit 1974 veroverde ze de eerste plaats in de Amerikaanse albumlijst en streek ze haar eerste Grammy Award op. Hits als “You’re No Good” en “When Will I Be Loved” maakten haar tot een van de best verkopende artiesten van de jaren zeventig. Ze zou uiteindelijk zeven achtereenvolgende albums uitbrengen die elk meer dan een miljoen exemplaren verkochten.

Een stem zonder hokjes

Wat Ronstadt onderscheidde van veel van haar tijdgenoten, was haar weigering om bij één genre te blijven. Ze bewoog moeiteloos tussen rock, folk, country, jazz en soul. In de jaren tachtig werkte ze met arrangeur Nelson Riddle aan albums vol Amerikaanse standards, stond ze op Broadway in The Pirates of Penzance (met een Tony-nominatie tot gevolg) en bracht ze met Canciones de Mi Padre een eerbetoon aan haar Mexicaanse afkomst uit — nog altijd het bestverkopende niet-Engelstalige album ooit in de Verenigde Staten.

In 1987 sloeg ze de handen ineen met Dolly Parton en Emmylou Harris voor het album Trio, een samenwerking die twee Grammy’s opleverde en in 2019 werd bekroond met een gezamenlijke ster op de Hollywood Walk of Fame. In totaal bracht Ronstadt 24 studioalbums uit, behaalde ze 38 noteringen in de Billboard Hot 100 en verzamelde ze elf Grammy Awards.

Het einde van het zingen

Rond de eeuwwisseling merkte Ronstadt dat haar stem achteruitging. Ze bracht in 2004 haar laatste soloalbum uit, gaf in 2009 haar laatste concert en kondigde in 2011 haar pensioen aan. Twee jaar later onthulde ze de reden: een degeneratieve aandoening, aanvankelijk gediagnosticeerd als de ziekte van Parkinson maar later geïdentificeerd als progressieve supranucleaire parese (PSP). Ze kan sindsdien niet meer zingen.

Toch bleef Ronstadt actief. Ze schreef twee memoires — Simple Dreams (2013) en Feels Like Home (2022) — en de documentaire Linda Ronstadt: The Sound of My Voice uit 2019 won een Grammy voor beste muziekfilm. In 2014 werd ze opgenomen in de Rock and Roll Hall of Fame en ontving ze de National Medal of Arts. Twee jaar later volgde een Grammy Lifetime Achievement Award, en in 2019 hoorde ze bij de ontvangers van de prestigieuze Kennedy Center Honors.

Tachtig jaar

Linda Ronstadt is vandaag beschreven als een van de meest veelzijdige zangeressen die de Amerikaanse popmuziek heeft voortgebracht — een artiest die evengoed op de countryhitlijsten stond als in de Spaanstalige platenkasten, op Broadway als in de opera. Ze zingt zelf al jaren geen noot meer, maar haar invloed op generaties zangeressen na haar blijft onverminderd hoorbaar.