“Nothing Rhymed” van Gilbert O’Sullivan stond in 1971 op nummer 1 in de Top 40

Het is 30 januari 1971. In de Nederlandse Top 40 voert een opvallende verschijning de lijst aan: de Ierse singer-songwriter Gilbert O’Sullivan. Met zijn debuutsingle Nothing Rhymed weet hij de harten van het Nederlandse publiek te veroveren en de felbegeerde nummer 1-positie te bereiken. Het is het begin van een indrukwekkende carrière en het startschot van een tijdperk waarin de melancholieke popmuziek van O’Sullivan niet meer uit de Nederlandse huiskamers weg te denken was.

Een opmerkelijke verschijning

Toen de in Waterford geboren Raymond O’Sullivan in 1970 voor het eerst op het toneel verscheen, viel hij direct op. Met zijn karakteristieke bloempotkapsel, bretels, driekwart broek en werkschoenen creëerde hij een imago dat rechtstreeks uit de jaren dertig leek te komen. De zanger, die door zijn manager Gordon Mills (bekend van Tom Jones en Engelbert Humperdinck) werd omgedoopt tot Gilbert, liet echter vooral zijn muziek voor zich spreken. Niets was minder waar dan dat hij slechts een eendagsvlieg zou zijn.

De oorsprong van een hit

Nothing Rhymed, in 1970 uitgebracht, was meer dan zomaar een vrolijk popdeuntje. De tekst en de sfeer van het nummer ontstonden uit een moment van diepe bezinning. O’Sullivan schreef het nummer nadat hij op televisie aangrijpende beelden had gezien van hongerlijdende kinderen in Afrika ten tijde van de Nigeriaanse burgeroorlog. De hulpeloosheid en de desillusie die hij op dat moment voelde, vertaalde hij naar teksten die, ondanks het ogenschijnlijk eenvoudige arrangement, een snaar raakten bij een breed publiek. Het nummer staat symbool voor een tijd waarin artiesten niet schuwden om wereldse problematiek te verweven in hun composities.

Succes in Nederland

De Nederlandse hitlijsten omarmden het melancholieke meesterwerk al snel. In de week van 30 januari 1971 bereikte Nothing Rhymed de eerste plaats van de Nederlandse Top 40. Het succes in ons land was opvallend groter dan in veel andere delen van de wereld; in het Verenigd Koninkrijk piekte het nummer op een respectabele achtste plek, terwijl het in Ierland tot de tweede plek reikte. De populariteit in Nederland werd bovendien versterkt door optredens in iconische televisieprogramma’s zoals Toppop, destijds de motor achter menig hitparadesucces.

De erfenis van Nothing Rhymed

Ook decennia later blijft Nothing Rhymed een geliefd nummer. De tijdloosheid van de compositie wordt bevestigd door de vele muzikanten die door de jaren heen hun eigen versie hebben gemaakt, en door de lovende woorden van grootheden als Paul Weller, die het nummer (samen met O’Sullivans latere hit Alone Again, Naturally) steevast tot zijn favorieten rekent. Voor velen blijft het nummer niet alleen een nostalgische herinnering aan de vroege jaren zeventig, maar ook een actueel stukje muziekgeschiedenis dat de complexiteit van de wereld op een meesterlijke, bijna poëtische wijze vangt. O’Sullivan bewees met deze eerste hit dat oprechtheid en een eigenzinnige stijl de sleutel kunnen zijn tot een blijvende plek in het collectieve geheugen van de popmuziek.

Ik heb veel bronnen geraadpleegd. Desondanks kan er altijd een fout in staan.