Op deze dag stond “Xanadu” van Olivia Newton-John and Electric Light Orchestra op nummer 1 (1980)

Het is een iconisch moment uit de popgeschiedenis dat veel muziekliefhebbers zich nog helder kunnen herinneren: de week van 2 augustus 1980. Terwijl de zomer in volle gang was, beklom een onwaarschijnlijke samenwerking de troon van de Nederlandse Top 40. “Xanadu”, de titelsong van de gelijknamige musicalfilm, bracht de etherische stem van Olivia Newton-John samen met de symfonische rockklanken van Electric Light Orchestra (ELO). Het resultaat was een nummer 1-hit die drie weken lang de Nederlandse hitlijsten zou domineren.

Een onwaarschijnlijke match

De samenwerking tussen Olivia Newton-John en ELO was destijds opvallend. Newton-John, na haar enorme succes in de film Grease uitgegroeid tot een wereldwijd icoon van de ‘girl-next-door’, bevond zich in een heel ander vaarwater dan de Britse rockband rondom Jeff Lynne. Toch bleek de combinatie in de studio in München, waar de opnames in 1979 en 1980 plaatsvonden, een gouden greep.

Het nummer werd geschreven en geproduceerd door Jeff Lynne, die het later zelfs zijn favoriete eigen compositie zou noemen. De track combineerde discoklanken, kenmerkende ELO-strijkers en de dromerige vocalen van Newton-John. Het was een futuristisch klinkende popsong die perfect paste in het tijdsbeeld van 1980, waarin disco en synthesizer-pop de hitlijsten kleurden.

De context van de film: Flop versus Soundtrack-goud

Hoewel de single “Xanadu” de hitlijsten in Nederland, het Verenigd Koninkrijk en vele andere Europese landen bestormde, was het succes van de bijbehorende speelfilm een ander verhaal. De film, waarin naast Newton-John ook de legendarische Gene Kelly te zien was, werd door critici genadeloos neergesabeld en groeide uit tot een financieel fiasco. Ironisch genoeg werd de film later door velen herontdekt als een ‘cultklassieker’, mede dankzij de visuele overdaad en de excentrieke sfeer die zo typerend was voor het begin van de jaren tachtig.

Terwijl de film critici deed fronsen, kon de soundtrack op niets dan lof rekenen. Naast de nummer 1-hit “Xanadu” leverde het album ook andere klassiekers op, zoals “Magic” van Newton-John en “I’m Alive” en “All Over the World” van ELO. De soundtrack werd een commercieel succes en blijft tot op de dag van vandaag een geliefd tijdsdocument.

Een blijvende erfenis

In de Nederlandse Top 40 hield “Xanadu” het drie weken vol op de nummer 1-positie, van 2 augustus tot en met 16 augustus 1980, waarna het stokje werd overgenomen door ABBA met “The Winner Takes It All”. Voor ELO was het de enige keer dat ze de nummer 1-positie in Nederland bereikten, wat de status van de single in onze contreien extra bijzonder maakt.

Terugkijkend op 1980, is “Xanadu” meer dan alleen een nostalgische herinnering aan rolschaatsen en neonlichten. Het nummer markeerde een kruispunt in de popmuziek, waar orkestrale rock en disco elkaar op een bijna magische wijze vonden. Voor fans van zowel Newton-John als ELO blijft het een onmisbaar stukje muziekgeschiedenis; een utopische droom die in augustus 1980 werkelijkheid werd in de Nederlandse hitlijsten. Vandaag de dag wordt “Xanadu” nog steeds omarmd als een tijdloze popklassieker die, ongeacht de reputatie van de film, staat als een huis.

Ik heb veel bronnen geraadpleegd. Desondanks kan er altijd een fout in staan.