Zucchero is vandaag jarig
Adelmo Fornaciari, beter bekend onder zijn artiestennaam Zucchero, groeide uit tot een van de invloedrijkste Italiaanse muzikanten van de afgelopen halve eeuw. Hij werd geboren op 25 september 1955 in Roncocesi, een klein gehucht bij Reggio Emilia in de regio Emilia-Romagna. Zijn bijnaam Zucchero, Italiaans voor "suiker", kreeg hij al op de lagere school van zijn onderwijzeres en die naam zou hij zijn hele carrière blijven dragen.
Fornaciari groeide gedeeltelijk op in het Toscaanse kustplaatsje Forte dei Marmi, waar hij als kind in het kerkkoor zong en orgel leerde spelen. Rond zijn twaalfde, dertiende levensjaar maakte een Afro-Amerikaanse vriend hem wegwijs in de Amerikaanse soul en blues van artiesten als Otis Redding, Marvin Gaye en Sam & Dave, een ontmoeting die zijn muzikale smaak voorgoed zou bepalen. Voordat hij zich volledig op muziek stortte, begon hij nog aan een studie diergeneeskunde, maar die rondde hij nooit af. Zijn eerste stappen in de muziek zette hij rond 1970 in diverse kleine bandjes, en aan het einde van de jaren zeventig schreef hij ook al nummers voor andere artiesten. Met de band Taxi won hij in 1981 het Castrocaro Music Festival, een belangrijk springplank-festival voor Italiaans talent. Twee jaar later verscheen zijn eerste soloalbum, Un po' di Zucchero, dat een bescheiden succes werd.
De echte doorbraak liet nog even op zich wachten, maar kwam in 1987 met het album Blue's, dat destijds uitgroeide tot het bestverkochte album ooit in Italië: alleen al in het jaar van release gingen er 1,5 miljoen exemplaren over de toonbank. Zucchero was in één klap een nationale sterartiest en de "vader van de Italiaanse blues", zoals hij vaak wordt genoemd. Twee jaar later volgde met Oro, incenso & birra (1989) de internationale doorbraak: het album verkocht wereldwijd meer dan acht miljoen exemplaren. In de decennia daarna bouwde hij een indrukwekkend en veelzijdig oeuvre op, met albums als Miserere (1992), Spirito DiVino (1995), Bluesugar (1998), Shake (2001), Fly (2006), Chocabeck (2010), La Sesión Cubana (2012), Black Cat (2016) en D.O.C. (2019). Inmiddels heeft hij wereldwijd naar schatting meer dan 60 miljoen platen verkocht.
Ook in Nederland wist Zucchero de hitlijsten te bereiken. Zijn nummer Senza una donna deed dat voor het eerst in 1988, toen het tot plaats 26 in de Top 40 kwam en daar vijf weken bleef staan. Een internationale, Engelstalige duetversie van dat nummer met Paul Young, getiteld Senza una donna (Without a Woman), veroverde begin jaren negentig bovendien de Europese Hot 100 en haalde ook in het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten een notering in de bovenste regionen van de hitlijsten. Later scoorde hij in Nederland opnieuw, dit keer met het duet Blue, dat hij in 2005 samen met Ilse de Lange uitbracht: dat nummer piekte op plaats 23 in de Top 40 en stond daar eveneens vijf weken genoteerd. Ook singles als Diamante, Il volo en Baila (Sexy Thing) wisten de Nederlandse hitlijsten te bereiken, terwijl nummers als Madre dolcissima, Wonderful World (het duet met Eric Clapton) en Miserere (met Luciano Pavarotti) het in Nederland tot een tip- of stipnotering brachten, net buiten de officiële Top 40.
Zucchero's muziek combineert de rauwheid van de Amerikaanse blues en soul met de melodische traditie van de Italiaanse cantautori, en dat leverde hem in de loop der jaren samenwerkingen op met een indrukwekkende reeks grootheden: Eric Clapton, Jeff Beck, Stevie Ray Vaughan, Brian May, Miles Davis, Ray Charles, Joe Cocker, B.B. King, Sting, Luciano Pavarotti, Andrea Bocelli, Peter Gabriel, Alejandro Sanz, Bono en Bryan Adams, om er enkele te noemen. Hij trad op tijdens grote podia als Woodstock '94, Live 8 in 2005 en het verjaardagsconcert voor Nelson Mandela's negentigste verjaardag in 2008. Zijn erelijst omvat onder meer vier Festivalbar Awards, negen Wind Music Awards, twee World Music Awards (1993 en 1996) en zes IFPI Europe Platinum Awards, en in 2007 kreeg hij een Grammy-nominatie in de categorie Best Traditional R&B Performance. Naast zijn eigen carrière schreef en produceerde hij ook hits voor anderen: in 2001 tekende hij mee voor de Sanremo-winnaars Luce (Tramonti a nord est) van Elisa en Di sole e d'azzurro van Giorgia.
Zucchero woont tegenwoordig in het Toscaanse Pontremoli en heeft drie kinderen, onder wie zangeres-songwriter Irene Fornaciari. Met zijn kenmerkende rasperige stem en zijn unieke mengeling van blues, soul en Italiaanse melodiek blijft hij, meer dan veertig jaar na zijn doorbraak, een van de belangrijkste ambassadeurs van de Italiaanse muziek in de wereld.